Ana sayfa Hemşire Bakım Planları KOAH ve Hemşirelik Bakım Planları

KOAH ve Hemşirelik Bakım Planları

PAYLAŞ
KOAH ve Hemşirelik Bakım Planları
Koah ve Hemşirelik

KOAH ve hemşirelik bakım planlarına geçmeden önce, hastalığı tanıtmak daha doğru olacaktır.

KOAH, kronik bronşit ve amfizeme bağlı, genellikle geri dönüşümsüz (irreversibl) hava akımı kısıtlaması ile karakterize bir hastalıktır.

Kronik Bronşit: Akciğer tüberkülozu, bronşektazi, akciğer apsesi gibi bir başka hastalığa bağlı olmayan, birbirini izleyen en az iki yıl ve her yıl üç ay süre ile kronik öksürük ve balgam çıkarmadır.

Amfizem: Terminal bronşiyollerin distalindeki hava yollarının belirgin fibrozis olmaksızın, duvar harabiyeti ile birlikte anormal ve kalıcı genişlemesidir. Duvar harabiyeti ekspirasyon sırasında hava yollarında kollapsa neden olarak kronik hava akımı kısıtlamasına yol açmaktadır.

Dünya’da ve Türkiye’de KOAH

KOAH tüm dünya ülkelerinde önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre (1998) tüm dünyada 600 milyon KOAH’lı hasta bulunmaktadır ve her yıl 2.3 milyon kişi KOAH nedeniyle ölmektedir.

KOAH Türkiye’de hastaned gerçekleşen en yaygın ölüm nedenleri sıralamasında 11. sırada yer almaktadır KOAH etiyolojisinde birçok faktör rol oynamaktadır.

Sigara kullanımı, mesleki karşılaşmalar ve kalıtsal alfa-1 antitripsin eksikliği KOAH gelişiminde rolü iyi bilinen risk faktörleridir.

Hava kirliliği, diyetle ilgili faktörler (tuzlu diyet, diyette antioksidan vitaminlerin yetersizliği, diyette doymamış yağ asitlerinin yetersizliği), enfeksiyonlar, aile öyküsü, hava yolu aşırı cevaplılığı, atopi, düşük doğum ağırlığı gibi faktörler de olası risk faktörleri olarak kabul edilmektedir.

KOAH Belirtileri

KOAH’nın en belirgin semptomları öksürük, balgam çıkarma ve nefes darlığıdır. Tedavide bronkodiladatör ilaçlar, kortikosteroid tedavisi, mukolitik ve antioksidan tedavisi, O1 tedavisi mekanik ventilasyon, sigaranın bıraktırılması, plumoner rehabilitasyon uygulanır.


Hemşirelik Tanısı: Aile İçi Süreçlerin Devamlılığında Bozulma

Nedeni: Ailenin bir üyesinde KOAH olması

Beklenen Sonuç: Aile üyeleri bakımına katılır, gereksinimi olan dış kaynakları araştırır, duygularını rahatça ifade eder.

Hemşirelik Girişimleri:  

  • Ailenin iletişim alışkanlıklarını değerlendirmek, etkin olmayan iletişim söz konusu ise müdahale etmek
  • Tedavi ünitesindeki tüm birey ve hastayı kapsayacak şekilde bakım planı hazırlamak
  • Uygun sosyal destek sistemlerinden yararlanmaya teşvik etmek
  • KOAH ilerideki seyri hakkında aile ve hastaya bilgi vermek

Hemşirelik Tanısı: Aktivite İntoleransı

Nedeni: Yetersiz oksijelenme ve dispne

Beklenen Sonuç: Gerekli aktivite düzeyini sürdürecek enerji koruma teknikleri kullanılarak aktivitelerini sürdürür.

Hemşirelik Girişimleri: 

  • Hastaya sigara içme, aşırı sıcak, fazla kilo ve stres gibi durumlardan kaçınması gerektiğini söylemek
  • Günlük aktivitelerini yeterli dinlenme aralıkları ile planlaması, az enerji gerektiren işlevlerle çok enerji gerektiren işlevleri uygun şekilde planlaması konusunda hastayı eğitmek
  • Hastanın günlük yaşam aktiviteleri ve egzersizleri için giderek artan aktivite planı düzenlemek
  • Solunum tedavisi veya ilaç tedavisinden sonra aktif egzersiz programları hazırlamak
  • Gerektiğinde oksijen tedavisine devam etmek
  • Solunum hızında önemli değişme, aktiviteden sonra üç dakika içinde düzelmeyen nabız hızı değişiklikleri, mental durum değişikliklerini izlemek

Hemşirelik Tanısı: Anksiyete

Nedeni:  Akut solunum güçlüğü ve boğulma korkusu ile ilgili

Beklenen sonuç:  Hasta etkin baş etme mekanizmalarını kullanarak, psikolojik olarak rahatladığını ifade eder.

Hemşirelik Girişimleri:

  • Sessiz, sakin bir ortam sağlamak
  • Ataklarda hastanın yanında kalmak
  • Hastayı rahatlama ve relaksiyon teknikleri konusunda bilgilendirme
  • Gerektiğinde hekim istemi doğrultusunda sedatif ve trankilizanlar  vermek

Hemşirelik Tanısı: Beden gereksiniminden az beslenme

Nedeni: Iştahsızlık, enerji düzeyinde azalma ve dispne

Beklenen sonuç: Hasta vücut yapısı ve cinsiyetine uygun vücut ağırlığını normal sınırlar içinde sürdürür, hemoglobin düzeyleri normal sınırlardadır.

Hemşirelik Girişimleri:

  • Yemek öncesi ve gerektiğinde ağız bakımı yapması için hastaya yardımcı olmak
  • Küçük ve sık öğünlerle (ör. 6 öğün/gün) yüksek protei ve kalorili gıdalarla beslenmesini önermek
  • Gerekiyorsa diyet uzmanı ile işbirliği yaparak yüksek kalorili ek sıvı gıdalar almasını önermek
  • Hipoksemisi olan hastaya yemek sırasında nazal kanül ile oksijen kullanması önermek
  • Hastanın vücut ağırlığını, hemoglobin ve albümin düzeylerini izlemek

Hemşirelik TanısıHava Younu Temizlemede Etkisizlik

Nedeni: Aşırı sekresyon ve etkin olmayan öksürük

Beklenen Sonuç:  Etkin öksürme teknikleri ile hava yolu temizliğini ve hava yolu açıklığının sürdürür.

Hemşirelik Girişimleri:

  • Başka sakıncası yoksa günde 8-10 bardak su içerek bulunduğu ortamdaki havanın nemini arttırmasını söylemek/sağlanmak
  • Gerekiyorsa göğüs fizyoterapisi uygulamak, hasta ve yakınlarını bu teknikler konusunda eğitmek
  • Etkin öksürme teknikleri öğretmen
  • Öksürme öncesi ve sonrası sesleri dinleyip değerlendirmek

Hemşirelik Tanısı: Gaz Değişiminde Bozulma

Neden:i Etkin olmayan solunum ve mukus tıkaçlar

Beklenen Sonuç: Hasta yeterli gaz değişimini sürdürür. kan gazı değerleri normal sınırlardadır.

Hemşirelik Girişimleri:

  • Solunum hızı ve düzenini, arteriyel kan gazı değerlerini. hipoksi ve hiperkapni bulgularını düzenli izlenmek
  • Önerilmiş ise bronkodiladatörleri vermek yan etkilerini izlemek
  • Hasta yüksek fawler pozisyonuna getirilir.

Hemşirelik Tanısı: Cinsel işlev bozukluğu

Nedeni: Dispne, enerji azalması ve ilişkilerde değişikliğe bağlı

Beklenen sonuç: Hasta cinsel yaşamdan doyum aldığını ifade eder.

Hemşirelik Girişimleri:

  • Hastaya kaygılarını tartışmak için uygun ortam sağlamak
  • Cinsel aktiviteyi kolaylaştırıcı önerilerde bulunmak
  • Uygun ise, konu ile ilgili uzman desteği önermek

Hemşirelik Tanısı: Uyku Düzeninde Bozulma

Nedeni: Dispne ve dış uyarılara bağlı

Beklenen sonuç: Hasta yeterli uyuduğunu ve dinlendiğini ifade eder.

Hemşirelik Girişimleri:

  • Bakım aktivitelerini hastanımın uykusunu böleyecek şekilde planlama
  • Uykuya yardımcı olacak uygulamalar konusunda hastayı eğitmek
  • İmkan dahilinde hasta için karanlık, sessiz ve rahat bir ortam oluşturmak
  • Hastayı akşam uykuyu kaçıracak aktivitelerden uzak tutmak
  • Relaksasyon tekniklerini öğretmek
  • Yatmadan önce yüksek proteinli hafif yiyecekler yemesini tavsiye etmek

HASTA-AİLE EĞİTİMİ VE TABURCU PLANI

  • İlaçların düzenli kullanımı, yan etkileri ve bunlara ilişkin yapılması gerekenler anlatılmalıdır.
  • Yeterli sıvı alımının öneminden bahsedilmelidir.
  • Sigaranın bırakılması, sigara içilen ortamlardan uzak durmanın gerekliliği açıklanır.
  • Hava kirliliği bulunan ortamlardan uzak durma, hava kirliliğinin yoğun olduğu saatle Influenza ve pnömokok aşısı olmanın amacı açıklanır.
  • Büzük dudak solunumu hakkında bilgi verilir.
  • Solunum güçlüğü, hışıltılı solunum, ateş, kas ağrısı, göğüs ağrısı, balgam viskozitesinde artma ve alevlenme bulgularının ortaya çıkması durumunda bağlı bulunduğu sağlık kuruluşu veya hekimine başvurması gibi konularda hasta ve yakınları bilgilendirilir.
  • Eğitimde hasta ve yakınlarının öğrenme gereksinimlerini tam olarak karşılayabilmek için, uygun bir eğitim ortamı ve hasta ve yakınlarının öğrenmek istediklerini rahatça sorabilecekleri bir iletişim ortam sağlanmalıdır.

Bir önceki yazımız olan Gram Pozitif Bakteriler başlıklı makalemizde hemşirelik dersleri hakkında bilgiler verilmektedir.

Yorumu Gönder

Please enter your comment!
İsminiz